Komunikat prasowy

Opublikowano: 14/10/2026

W październiku nastroje wśród przedsiębiorców znacznie się poprawiły. Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) wzrósł m/m o 6,4 pkt. do poziomu 102,4 pkt. Spośród siedmiu komponentów tworzących MIK, wskaźniki czterech – płynności finansowej, wynagrodzeń, nowych zamówień oraz wartości sprzedaży – osiągnęły wartości powyżej poziomu neutralnego, co oznacza przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi w tych obszarach. Wskaźniki nowych zamówień i wartości sprzedaży, które we wrześniu były wyraźnie poniżej progu neutralnego, najsilniej wzrosły m/m, a wskaźnik płynności finansowej, po wrześniowym spadku, ponownie obrazuje, że jest najmocniejszym komponentem MIK. Poprawę nastrojów odnotowały firmy ze wszystkich grup wielkościowych. Wśród branż wzrost odczytu MIK dotyczył głównie handlu, produkcji oraz budownictwa.

Najwyższa wartość MIK dla nowych zamówień od początku 2026 r.

W październikowym odczycie MIK uwagę zawracają odczyty indeksu dla dwóch komponentów: nowych zamówień i wartości sprzedaży. MIK dla nowych zamówień wzrósł o 13,6 pkt. m/m, osiągając wartość 103,3 pkt. – najwyższą w tym roku. Również wskaźnik wartości sprzedaży wzrósł aż o 13,5 pkt. do poziomu 101,7 pkt., czyli powyżej neutralnego. Wzrost sprzedaży m/m wykazało 23 proc. firm. Najwyżej ocenianym obszarem pozostaje płynność finansowa, wskaźnik wzrósł o 12,2 pkt. m/m do poziomu 129,9 pkt.  Powyżej poziomu neutralnego utrzymały się wynagrodzenia – wartość MIK w tym obszarze wyniosła 111,1 pkt. (-0,2 pkt. m/m), przy czym 92 proc. przedsiębiorstw planuje utrzymać płace na obecnym poziomie. Kolejne komponenty pozostały poniżej poziomu neutralnego. Wartość MIK dla zatrudnienia wyniosła 98,3 pkt., co było spadkiem o 1,9 pkt. m/m – 9 proc. firm planuje redukcję zatrudnienia, ale zdecydowana większość (82 proc.) nie przewiduje zmian. Wartość MIK dla komponentu moce produkcyjne wyniosła 95,9 pkt. (spadek o 1,9 pkt. m/m) – 77 proc. firm uznało ich poziom za wystarczający do realizacji zamówień. Najsłabszym i najbardziej oddalonym od poziomu neutralnego komponentem pozostały inwestycje. Wartość MIK dla tego komponentu wyniosła 76,4 pkt., aczkolwiek nastąpiła zauważalna poprawa – wzrost o 9,1 pkt. m/m. Wydatki inwestycyjne poniosło 34 proc. przedsiębiorstw, a jako powód ich braku najczęściej wskazywano brak takiej potrzeby (48 proc. firm).

Najlepsze nastroje panują głównie wśród dużych i średnich firm

Październikowy odczyt MIK przyniósł poprawę nastrojów we wszystkich klasach wielkości przedsiębiorstw. Przewaga nastrojów pozytywnych nad negatywnymi panuje  wśród dużych (108,8 pkt.; +6,3 pkt. m/m) oraz średnich firm (102,1 pkt.; +2,2 pkt. m/m). Duże firmy odnotowały najsilniejszy wzrost wskaźnika i wyróżniają się najlepszą samooceną płynności finansowej (69 proc. ze środkami na ponad trzy miesiące) oraz najwyższym odsetkiem firm ze wzrostem nowych zamówień (32 proc.). Średnie przedsiębiorstwa, które ponownie znalazły się powyżej poziomu neutralnego, wyróżnia najwyższy odsetek firm planujących zwiększenie zatrudnienia (12 proc.) i najniższy planujących jego redukcję (6 proc.). Poniżej poziomu neutralnego pozostają małe firmy (90,1 pkt.; +2,2 pkt. m/m), w których najwięcej firm planuje redukcję zatrudnienia (13 proc.), a najmniej odnotowuje wzrost nowych zamówień (11 proc.), oraz mikroprzedsiębiorstwa (90,3 pkt.; +3,7 pkt. m/m) – z najrzadszymi wydatkami inwestycyjnymi (26 proc. firm) i najsłabszą samooceną płynności finansowej (52 proc. ze środkami na ponad trzy miesiące).

Niepewność sytuacji gospodarczej i rosnące ceny energii wśród głównych barier dla firm

W październiku trzema głównymi barierami utrudniającymi działalność firm są koszty pracownicze, niepewność sytuacji gospodarczej i rosnące ceny energii, na które wskazało ponad 60 proc. przedsiębiorstw. Wyraźnie mniej, ponad 40 proc., skarżyło się na problemy z dostępnością pracowników i zatory płatnicze. Nieco ponad 25 proc. narzekało na koszty finansowania, a 17 proc. – na niedostępność produktów. W stosunku do poprzedniego miesiąca zmniejszyła się uciążliwość większości barier, zwłaszcza niedostępności pracowników i zatorów płatniczych.

Firmy produkcyjne częściej niż inne branże narzekają w październiku na koszty pracownicze i rosnące ceny energii (po 70 proc. wskazań). Przedsiębiorstwa z branży TSL częściej wskazują na niepewność sytuacji gospodarczej (72 proc.), a budownictwo – na niedostępność pracowników (59 proc.). W przypadku pozostałych trzech barier wskazania w poszczególnych branżach są na zbliżony poziomie, wyróżnia się jedynie branża usługowa, która najrzadziej ze wszystkich wskazuje na uciążliwość większości barier prowadzenia działalności.

„Polska gospodarka jest prawdopodobnie nieopodal szczytu obecnego ożywienia koniunkturalnego. Wzrost gospodarczy pozostaje silny. Niedawne odczyty gospodarcze były co prawda niższe niż bardzo optymistyczne oczekiwania analityków, ale nadal są relatywnie dobre. Ma to swoje odbicie w nastrojach przedsiębiorców. Wydaje się jednak, że przestrzeń do tak silnej dynamiki wzrostu stopniowo się zawęża. Zdecydowanie wzrasta znaczenie czynników zewnętrznych wpływających na koniunkturę, a przede wszystkim związanych z przedłużającym się kryzysem energetycznym. Niepewność sytuacji i koszty energii wciąż pozostają wśród głównych barier utrudniających działalność firm. Widać je również w ostatnich odczytach inflacji czy na rynku długu. Jednak mimo zewnętrznych wstrząsów polska gospodarka wydaje się odporna na te zawirowania i wzrost gospodarczy – być może na nieco niższym poziomie – będzie również widoczny w 2027 r.” – komentuje Paweł Śliwowski, zastępca dyrektora PIE.

***

Nota metodologiczna

Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) jest narzędziem badającym nastroje gospodarcze przedsiębiorstw w Polsce opracowanym przez Polski Instytut Ekonomiczny. MIK powstaje co miesiąc na podstawie pomiarów dokonanych w siedmiu kluczowych obszarach działalności przedsiębiorstw: wartość sprzedaży, nowe zamówienia, zatrudnienie, wynagrodzenia, moce produkcyjne, wydatki inwestycyjne, sytuacja finansowa. Poziomy liczbowe MIK obliczamy na podstawie wyników badań ankietowych przeprowadzanych na reprezentatywnej próbie 500 przedsiębiorstw w czterech kategoriach wielkościowych i pięciu branżowych. Poziomy MIK przyjmują wartości z przedziału <0;200>, a punkt odniesienia wskaźnika stanowi odczyt 100, który jest poziomem neutralnym.

***

Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think-tank ekonomiczny z historią sięgającą 1928 roku. Jego obszary badawcze to przede wszystkim makroekonomia, energia, gospodarka światowa, gospodarka cyfrowa, ekonomia behawioralna oraz procesy społeczne. Instytut przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego w Polsce, z uwzględnieniem sytuacji międzynarodowej.

Kontakt dla mediów:
Ewa Balicka-Sawiak
Rzecznik Prasowy
T: +48 727 427 918
E: ewa.balicka@pie.net.pl