Komunikat prasowy

Opublikowano: 12/08/2026

Chociaż nastroje względem poprzedniego miesiąca nieco się pogorszyły, firmy pozostają w dobrej kondycji finansowej. W sierpniu Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) spadł m/m o 4,9 pkt. do poziomu 97,2 pkt., po dwóch miesiącach utrzymywania się powyżej poziomu neutralnego (100 pkt.). Największy wpływ na niższy wynik indeksu miały wyraźnie słabsze oceny nowych zamówień i zatrudnienia. Utrzymujący się niski poziom inwestycji może świadczyć o ostrożnym podejściu przedsiębiorców do nowych przedsięwzięć rozwojowych oraz o niepewności co do przyszłego popytu. W ujęciu rocznym wartość MIK była tylko nieznacznie niższa (o 0,6 pkt.) niż w sierpniu 2025 r., co oznacza, że mimo pogorszenia w skali miesiąca, w horyzoncie rocznym koniunktura wśród firm utrzymuje się na niezmienionym poziomie.

Płynność finansowa wciąż na wysokim poziomie

Podobnie jak w poprzednim miesiącu najmocniejszym komponentem indeksu okazała się płynność finansowa, chociaż jej wartość spadła o 9,8 pkt. m/m. do poziomu 123,9 pkt. Oznacza to, że 55 proc. firm deklaruje środki pozwalające na funkcjonowanie przez ponad trzy miesiące, a kolejne 27 proc. dysponuje rezerwami na 2–3 miesiące. Wynagrodzenia są jedynym komponentem, który zanotował wzrost (o 3,0 pkt. m/m do 110,5 pkt.), aczkolwiek 92 proc. badanych przedsiębiorstw planuje utrzymać w dalszych miesiącach płace na dotychczasowym poziomie. Jednocześnie spadek o 4,9 pkt. m/m zanotował komponent zatrudnienia, którego wartość wynosi obecnie 97,4 pkt. – zmniejszenie zatrudnienia w najbliższych trzech miesiącach planuje co dziesiąta badana firma, a zdecydowana większość przedsiębiorców chce utrzymać jego obecny poziom.

Blisko poziomu neutralnego znalazły się wartość sprzedaży, która wynosi 95,5 pkt. (spadek o 3,7 pkt. m/m) oraz moce produkcyjne, które osiągnęły wyniki 95,7 pkt (spadek o 3,6 pkt. m/m). Największe spadek m/m odnotowały nowe zamówienia (87,9 pkt.; -11,3 pkt. m/m), 25 proc. badanych firm wskazało na spadek m/m liczby zamówień. Najbardziej oddalonym od poziomu neutralnego komponentem pozostały inwestycje (69,2 pkt.; -4,2 pkt. m/m) – wydatki inwestycyjne zadeklarowało jedynie 36 proc. przedsiębiorstw, a na brak potrzeb inwestycyjnych wskazało 46 proc. firm.

„Sierpniowy odczyt MIK wskazuje na pogorszenie nastrojów w firmach i przewagę ocen negatywnych nad pozytywnymi. Wpłynął na to przede wszystkim spadek liczby nowych zamówień, a co za tym idzie – wyraźna przewaga przedsiębiorstw ze spadkiem sprzedaży nad tymi, które zanotowały jej wzrost. Zmniejszyła się też skłonność firm do inwestowania i nieznacznie pogorszyła się ich sytuacja finansowa. Sytuacja na rynku pracy pozostaje stabilna – aż 80 proc. firm nie planuje zmian w liczbie zatrudnionych, choć od dwóch miesięcy obserwujemy lekki wzrost udziału firm planujących zwolnienia. Skala zwolnień jest na razie na tyle niewielka, że nie znajduje odbicia w danych makroekonomicznych – najnowsze dane, z czerwca 2026 r., wskazują na lekki spadek bezrobocia rejestrowanego oraz na stabilną liczbę zatrudnionych w sektorze przedsiębiorstw” – wskazuje dr Anna Szymańska, kierowniczka Zespołu Wsparcia Badań  PIE.

 Najlepsze nastroje w produkcji

Spośród wszystkich branż przewaga nastrojów pozytywnych nad negatywnymi występuje jedynie w produkcji. Wartość MIK wzrosła tam o 4,1 pkt m/m i wynosi obecnie 107,4 pkt. O poprawie nastrojów zdecydowała większa aktywność inwestycyjna – wydatki inwestycyjne poniosło 43 proc. firm produkcyjnych. W pozostałych branżach wskaźnik MIK jest poniżej poziomu neutralnego. W budownictwie wartość MIK spadła o 4,8 pkt m/m, do 98,0 pkt, choć nadal pozostaje wyższa niż przed rokiem. Branża ta wyróżnia się najkorzystniejszymi prognozami płacowymi: 9 proc. firm planuje podwyżki, a żadna nie przewiduje obniżek. W budownictwie odnotowano także najwyższy odsetek firm wskazujących na zbyt małe moce produkcyjne (16 proc.), co sygnalizuje relatywnie silny popyt.

Nastroje pogorszyły się również w usługach – o 2,1 pkt m/m, do 98,3 pkt. Była to jednak najmniejsza zmiana wartości wskaźnika spośród wszystkich branż. Wyraźny spadek odnotowano w handlu: wartość MIK wyniosła 91,8 pkt i była o 7,9 pkt niższa niż miesiąc wcześniej. Handel charakteryzuje się najniższą aktywnością inwestycyjną – wydatki inwestycyjne poniosło 27 proc. firm – oraz wyraźną polaryzacją wyników sprzedaży: 25 proc. firm odnotowało wzrost sprzedaży, a 34 proc. jej spadek. Najsłabiej wypadła branża TSL, w której wartość MIK wyniosła 86,9 pkt, po spadku o 7,1 pkt m/m. Był to największy spadek r/r spośród wszystkich branż. Firmy z tego sektora najrzadziej deklarują dobrą płynność finansową (44 proc.) i najczęściej rezygnują z inwestycji z powodu braku możliwości finansowych (25 proc.).

Obecnie najlepsze nastroje panują w produkcji. To najbardziej aktywny inwestycyjnie sektor o relatywnie dobrej sytuacji finansowej, choć niepokoi wysoki udział firm ze spadkiem wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień oraz duży udział firm ze zbyt dużymi mocami produkcyjnymi. Polepszenie nastrojów w produkcji jest zbieżne z najnowszym, rosnącym, odczytem PMI dla polskiego sektora przemysłowego, który wskazuje też na polepszenie perspektyw produkcji na kolejny rok. – komentuje dr Anna Szymańska, kierowniczka Zespołu Wsparcia Badań PIE.

Główną barierą dla firm pozostają koszty pracownicze

W sierpniu główną barierą utrudniającą firmom działalność nadal są nadal koszty pracownicze, na które wskazuje 60 proc. firm. Niewiele mniej, 59 proc., narzeka na niepewność sytuacji gospodarczej, a ponad połowa na rosnące ceny energii. Nieco mniej niż połowa skarży się na niedostępność pracowników, a 44 proc. na zatory płatnicze. Podobnie jak w poprzednich miesiącach, najmniej firm wskazuje na koszty finansowania (23 proc.) i niedostępność produktów (19 proc.). W stosunku do poprzedniego miesiąca zmniejszyła się częstość wskazań na większość barier, w największym stopniu na koszty pracownicze (spadek o 6 pkt. proc.). Lekko wzrosła deklarowana uciążliwość rosnących cen energii (o 3 pkt. proc.), a częstość wskazań na niepewność sytuacji gospodarczej pozostała bez zmian.

Nota metodologiczna

Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) jest narzędziem badającym nastroje gospodarcze przedsiębiorstw w Polsce opracowanym przez Polski Instytut Ekonomiczny. MIK powstaje co miesiąc na podstawie pomiarów dokonanych w siedmiu kluczowych obszarach działalności przedsiębiorstw: wartość sprzedaży, nowe zamówienia, zatrudnienie, wynagrodzenia, moce produkcyjne, wydatki inwestycyjne, sytuacja finansowa. Poziomy liczbowe MIK obliczamy na podstawie wyników badań ankietowych przeprowadzanych na reprezentatywnej próbie 500 przedsiębiorstw w czterech kategoriach wielkościowych i pięciu branżowych. Poziomy MIK przyjmują wartości z przedziału <0;200>, a punkt odniesienia wskaźnika stanowi odczyt 100, który jest poziomem neutralnym.

***

Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think-tank ekonomiczny z historią sięgającą 1928 roku. Jego obszary badawcze to przede wszystkim makroekonomia, energia, gospodarka światowa, gospodarka cyfrowa, ekonomia behawioralna oraz procesy społeczne. Instytut przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego w Polsce, z uwzględnieniem sytuacji międzynarodowej.

Kontakt dla mediów:
Ewa Balicka-Sawiak
Rzecznik Prasowy
T: +48 727 427 918
E: ewa.balicka@pie.net.pl