Komunikat prasowy

Opublikowano: 09/09/2026

Wyniki wrześniowego Miesięcznego Indeksu Koniunktury pokazują rozbieżne nastroje w poszczególnych sektorach gospodarki. MIK spadł m/m o 1,2 pkt. do poziomu 96,0 pkt. To drugi miesiąc z rzędu, gdy wskaźnik jest poniżej poziomu neutralnego (100 pkt.). Spośród siedmiu komponentów tworzących MIK, wskaźniki trzech – zatrudnienia, wynagrodzeń oraz płynności finansowej – utrzymały lub powróciły do wartości powyżej poziomu neutralnego, co oznacza przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi w tych obszarach. Wciąż najsłabszym komponentem pozostają inwestycje, co może świadczyć o ostrożnym podejściu przedsiębiorców do nowych przedsięwzięć rozwojowych oraz o niesłabnącej niepewności co do przyszłego popytu. Uwagę zwracają również niski popyt na towary przy jednocześnie dobrej koniunkturze w usługach i wyraźnym odbiciu nastrojów w branży TSL.

Spadki w przemyśle i wzrost nastrojów w sektorach usługowym i TSL

Wrzesień przyniósł istotne przetasowanie w zestawieniu branżowym. Liderem zestawienia zostały usługi (109,5 pkt.; +11,2 pkt. m/m), które wyróżnia najwyższy wśród branż odsetek firm z dobrą płynnością finansową (65 proc. ze środkami na ponad trzy miesiące) oraz najwyższa aktywność inwestycyjna (49 proc. firm inwestowało w ciągu ostatnich trzech miesięcy). Na drugie miejsce awansowała branża TSL (102,9 pkt.; +16,0 pkt. m/m) – z największym wzrostem wskaźnika m/m spośród wszystkich sektorów, opuszczając tym samym dotychczasową pozycję najsłabszej branży; mimo wciąż trudniejszej sytuacji sprzedażowej (42 proc. firm ze spadkiem sprzedaży, najwięcej w zestawieniu), TSL wyróżnia się drugą najwyższą aktywnością inwestycyjną (46 proc. firm) i najwyższym odsetkiem planujących zwiększenie zatrudnienia (14 proc.). Poniżej poziomu neutralnego znalazła się produkcja (99,7 pkt.; -7,7 pkt. m/m) – pierwszy negatywny odczyt w tym roku dla tej branży, w której najczęściej wskazywanym powodem braku inwestycji pozostaje brak potrzeby (45 proc. firm).

Blisko poziomu neutralnego utrzymuje się budownictwo (99,3 pkt.; +1,4 pkt. m/m), zdecydowanie najbardziej optymistyczne pod względem planów zatrudnienia (20 proc. firm planuje jego zwiększenie, najwięcej ze wszystkich branż) oraz z najwyższym odsetkiem wskazań na zbyt małe moce produkcyjne (22 proc.) – sygnałem najsilniejszego popytu w zestawieniu. Najsłabiej wypada handel (92,7 pkt.; +0,9 pkt. m/m) – branża o najniższej aktywności inwestycyjnej (26 proc. firm) i najwyższym odsetku firm planujących redukcję zatrudnienia (18 proc.) przy jednocześnie najniższym odsetku planujących jego wzrost (4 proc.).

„Wyniki wrześniowego MIK skłaniają do wniosku, że obecnie mamy do czynienia z gospodarką dwóch prędkości. Z jednej strony, słabnie popyt na towary – dla sprzedaży odnotowaliśmy najgłębszy spadek m/m wskaźnika spośród wszystkich komponentów, inwestycje pozostają chronicznie najsłabszym ogniwem indeksu, a wskaźnik MIK dla produkcji po raz pierwszy w tym roku spadł poniżej poziomu neutralnego. Z drugiej strony, sektory usługowy i logistyczny wyraźnie „trzymają formę” – to dwie branże z przewagą nastrojów pozytywnych nad negatywnymi w tym miesiącu, a wskaźnik dla TSL wzrósł najbardziej spośród wszystkich sektorów. Ten podział znajduje potwierdzenie w innych wynikach: sierpniowe badanie koniunktury GUS obrazuje utrzymujący się negatywny klimat w przetwórstwie przemysłowym, podczas gdy jedyną sekcją z poprawą m/m klimatu jest transport i gospodarka magazynowa – wspierany trwałym boomem na rynku e-commerce, na którym sprzedaż rośnie w tempie kilkunastu procent rocznie” – komentuje dr Katarzyna Dębkowska, Koordynator Procesu Badawczego w PIE.

Wyraźny spadek sprzedaży sygnalizuje niski popyt

Spośród siedmiu komponentów MIK najwyżej ocenianym obszarem pozostaje płynność finansowa, mimo kolejnego spadku m/m (117,6 pkt.; -6,3 pkt. m/m) – 52 proc. firm deklaruje, że posiada środki finansowe pozwalające na funkcjonowanie przez ponad trzy miesiące, a kolejne 30 proc. dysponuje rezerwami na 2–3 miesiące. Nieznacznie wzrósł wskaźnik wynagrodzeń (111,3 pkt.; +0,7 pkt. m/m), przy czym 92 proc. przedsiębiorstw planuje utrzymać płace na obecnym poziomie. Powyżej poziomu neutralnego powróciło zatrudnienie (100,2 pkt.; +2,8 pkt. m/m) – 11 proc. firm planuje zwiększenie zatrudnienia, tyle samo (11 proc.) jego redukcję, a zdecydowana większość (78 proc.) nie przewiduje zmian. Poprawiły się też, choć wciąż znajdują się poniżej poziomu neutralnego, moce produkcyjne (97,8 pkt.; +2,1 pkt. m/m), przy czym 77 proc. firm uznaje je za wystarczające do realizacji zamówień, oraz nowe zamówienia (89,7 pkt.; +1,9 pkt. m/m), mimo że aż 27 proc. firm nadal wskazuje na ich spadek.

Zauważalny we wrześniowym odczycie Mik jest najgłębszy ze wszystkich komponentów spadek m/m, który odnotowała wartość sprzedaży (88,2 pkt.; -7,4 pkt. m/m) – 30 proc. firm wskazało na jej spadek, choć w ujęciu rocznym komponent ten pozostaje wyższy niż rok wcześniej. Najsłabszym i najbardziej oddalonym od poziomu neutralnego komponentem pozostały inwestycje (67,4 pkt.; -1,8 pkt. m/m) – wydatki inwestycyjne w ciągu ostatnich trzech miesięcy poniosło 41 proc. przedsiębiorstw.

„Wszystkie branże mierzą się z tym samym, coraz mniej sprzyjającym otoczeniem cenowym. W sierpniu inflacja CPI wzrosła r/r do 3,4 proc., najwyżej od roku, głównie za sprawą drożejących paliw. Równolegle rośnie też uciążliwość barier zgłaszanych przez firmy – najmocniej kosztów pracowniczych i niepewności sytuacji gospodarczej. Rynek pracy na razie pozostaje względnie stabilny – stopa bezrobocia rejestrowanego nie zmieniła się w lipcu względem czerwca (5,8 proc.) – ale przy tak wyraźnym rozdźwięku między kondycją przemysłu a sektorem usługowo-logistycznym warto obserwować, czy to trwały podział strukturalny, czy tylko chwilowa faza cyklu” – komentuje dr Katarzyna Dębkowska, Koordynator Procesu Badawczego w PIE.

Koszty pracownicze i niepewność sytuacji gospodarczej głównymi barierami dla firm

We wrześniu główną barierą utrudniającą firmom działalność pozostają koszty pracownicze, na które wskazało 65 proc. firm. Prawie tyle samo, 64 proc., narzekało na niepewność sytuacji gospodarczej. Trzecią główną barierą były rosnące ceny energii (57 proc.), a ponad połowa firm zmagała się też z niedostępnością pracowników (51 proc.). Niewiele mniej wskazywało na zatory płatnicze (48 proc.). Podobnie jak w poprzednich miesiącach, najmniej firm wskazuje na koszty finansowania (25 proc.) i niedostępność produktów (19 proc.). W stosunku do poprzedniego miesiąca wzrosła uciążliwość prawie wszystkich barier (poza niedostępnością produktów), a w największym stopniu kosztów pracowniczych i niepewności sytuacji gospodarczej.

Firmy produkcyjne częściej niż inne branże narzekają we wrześniu na pięć z siedmiu barier prowadzenia działalności: koszty pracownicze (78 proc.), rosnące ceny energii (71 proc.), niedostępność pracowników (64 proc.), koszty finansowania (30 proc.) i niedostępność produktów (26 proc.). Na niepewność sytuacji gospodarczej częściej wskazują firmy usługowe (69 proc.) i produkcyjne (68 proc.), a na zatory płatnicze – branża TSL (56 proc.).

***

Nota metodologiczna

Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) jest narzędziem badającym nastroje gospodarcze przedsiębiorstw w Polsce opracowanym przez Polski Instytut Ekonomiczny. MIK powstaje co miesiąc na podstawie pomiarów dokonanych w siedmiu kluczowych obszarach działalności przedsiębiorstw: wartość sprzedaży, nowe zamówienia, zatrudnienie, wynagrodzenia, moce produkcyjne, wydatki inwestycyjne, sytuacja finansowa. Poziomy liczbowe MIK obliczamy na podstawie wyników badań ankietowych przeprowadzanych na reprezentatywnej próbie 500 przedsiębiorstw w czterech kategoriach wielkościowych i pięciu branżowych. Poziomy MIK przyjmują wartości z przedziału <0;200>, a punkt odniesienia wskaźnika stanowi odczyt 100, który jest poziomem neutralnym.

***

Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think-tank ekonomiczny z historią sięgającą 1928 roku. Jego obszary badawcze to przede wszystkim makroekonomia, energia, gospodarka światowa, gospodarka cyfrowa, ekonomia behawioralna oraz procesy społeczne. Instytut przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego w Polsce, z uwzględnieniem sytuacji międzynarodowej.

Kontakt dla mediów:
Ewa Balicka-Sawiak
Rzecznik Prasowy
T: +48 727 427 918
E: ewa.balicka@pie.net.pl