Pandemia uwydatniła nierówności w dostępie do internetu i potrzebę szybkiego rozwoju sieci 5G w Polsce

Komunikat prasowy

Opublikowano: 30/11/2021

W czasie pandemii w aż 53 proc. wszystkich powiatów wystąpiła przynajmniej jedna forma zagrożenia wykluczeniem cyfrowym ze względu na niedostateczną prędkość łączności z internetem. Najtrudniejsza sytuacja jest w województwie świętokrzyskim, w którym aż 11 na 14 powiatów jest zagrożonych tym rodzajem wykluczenia. Z kolei prędkość pobierania danych na łączach mobilnych spadła w 214 powiatach (63 proc. wszystkich). Wykorzystanie szans płynących z rozwoju sieci 5G może przyczynić się zarówno do poprawy prędkości łączy, jak i zniwelowania nierówności w dostępie do szerokopasmowego internetu – twierdzą analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego w raporcie „Nierównomierna jakość dostępu do internetu w Polsce w dobie pandemii COVID-19”.

W czasie pandemii w 184 powiatach (niemal połowa wszystkich) zamieszkiwanych przez 15,3 mln osób, większość wykonywanych testów przepustowości łącza wskazywała na niedostateczną prędkość pobierania danych. Najgorzej pod tym względem było w województwach mazowieckim i świętokrzyskim. Dotyczy to połączeń za pośrednictwem domowych sieci wi-fi, najpopularniejszego sposobu łączenia się z internetem z domu. Pod koniec ubiegłego roku sytuacja uległa poprawie – liczba powiatów dotkniętych jakąkolwiek formą zagrożenia wykluczeniem zmalała o 36. Jednak aby poradzić sobie z niedostatecznym dostępem do łączy o dużej przepustowości potrzebny jest rozwój sieci 5G. W najbliższym czasie szczególnie istotne będą: aukcja częstotliwości z pasma C planowana na początek 2022 r. oraz rozdysponowanie pasma 700 MHz, również możliwe do przeprowadzenia w 2022 r. W pierwszym przypadku kluczowe będzie odpowiednie skonstruowanie obowiązków pokryciowych. Z kolei w drugim, wybór odpowiedniego modelu podziału dostępnych częstotliwości – mówi Ignacy Święcicki, kierownik zespołu gospodarki cyfrowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

Pandemia zwiększyła wykluczenie cyfrowe

Średnia prędkość internetu domowego w Polsce pod koniec 2020 r. wynosiła 62 Mbps (pobieranie) oraz 26,2 Mbps (wysyłanie). Za takim wskaźnikiem kryją się jednak znaczne rozbieżności regionalne oraz zróżnicowanie wynikające z zastosowanej technologii. W całej Polsce w drugim kwartale 2020 r. ponad połowy powiatów byli zagrożeni jakąś formą wykluczenia cyfrowego ze względu na niedostateczną prędkość pobierania lub wysyłania danych. W 184 powiatach zamieszkiwanych przez 40 proc. ludności Polski (15,3 mln osób), przynajmniej połowa wykonywanych testów na łączach stacjonarnych lub bezprzewodowych pokazywała niedostateczną prędkość pobierania danych.

Nieco inaczej wyglądała sytuacja pod względem dostępu do internetu mobilnego, testowanego na urządzeniach mobilnych (bez pośrednictwa sieci wi-fi). Tu 167 powiatów było zagrożonych przynajmniej jedną formą wykluczenia, z czego w 94 oznaczało to zarówno prędkość pobierania, jak i wysyłania danych poniżej przyjętego progu efektywności komunikacji. Jest to odpowiednio 44 proc. i 25 proc. wszystkich powiatów. Zagrożenie wykluczeniem wynikające z niskiej jakości sieci mobilnej jest skoncentrowane na Mazowszu i w województwach wschodnich.

Internauci w Wielkopolsce w najlepszej sytuacji

Pomimo pandemii, od początku 2019 r. do końca 2020 r. – średnia prędkość (uwzględniająca wszystkie testy wykonywane w Polsce) wzrosła o ponad 50 proc., z 40,8 Mbps do 62 Mbps dla internetu domowego oraz o 40 proc. (z 20,7 Mbps do 29 Mbps) dla połączeń mobilnych. Z kolei średnia prędkość na poziomie powiatów wzrosła w 97 proc. tych jednostek w przypadku łączy stacjonarnych oraz 74,7 proc. w przypadku łączy bezprzewodowych i 93,7 proc. dla testów na urządzeniach mobilnych.

Najszybszy dostęp do internetu oferują łącza stacjonarne, a największe prędkości odnotowano w powiatach województwa wielkopolskiego. W Poznaniu średnia prędkość pobierania w ostatnim kwartale 2020 r. wyniosła 114 Mbps (wysyłania 81,45 Mbps), a w czterech powiatach powyżej 100 Mbps (średzki, gostyński, gnieźnieński, poznański). W żadnym innym województwie nie było powiatu ze średnią prędkości pobierania danych powyżej 100 Mbps. Z kolei na końcu tego zestawienia wśród miast powiatowych znalazły się Tarnobrzeg i Zamość (prędkości średnie poniżej 50 Mbps), a z powiatów ziemskich – lipski (w woj. mazowieckim) ze średnią prędkością pobierania na poziomie 9 Mbps, a wysyłania 2,99 Mbps.

5G szansą na przyspieszenie rozwoju cyfrowego Polski 

punktu widzenia rozwoju Polski oraz zapewnienia strategicznej odporności (resilience) działania dotyczące rozdysponowania częstotliwości powinny przyczyniać się do realizacji celu publicznego, jakim jest powszechny dostęp do wysokiej jakości internetu. Doświadczenia innych krajów (Szwecji, Włoch czy Niemiec) powinny być inspiracją dla procesów przygotowywanych w Polsce. W szczególności dotyczy to zbliżającej się aukcji na częstotliwości z pasma C. W ramach warunków koniecznych do spełnienia przez zwycięzców aukcji powinny być wskazane konkretne parametry sieci (np. prędkość transmisji danych powyżej 100 Mbps), obszary (konkretne gminy i tereny gminne, współrzędne punktów kontrolnych, określone szlaki transportowe) i terminy realizacji. Wprowadzeniu jakichkolwiek obowiązków musi również towarzyszyć monitorowanie ich realizacji.

***

Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny z historią sięgającą 1928 roku. Jego obszary badawcze to przede wszystkim makroekonomia, energetyka i klimat, handel zagraniczny, foresight gospodarczy, gospodarka cyfrowa i ekonomia behawioralna. Instytut przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego w Polsce, z uwzględnieniem sytuacji międzynarodowej.

Kontakt dla mediów:
Ewa Balicka-Sawiak
Rzecznik Prasowy
T: +48 727 427 918
E: ewa.balicka@pie.net.pl