Gospodarka kosmiczna nieustannie się rozwija. Już w 2022 r. jej globalna wartość wynosiła 464 mld USD. W 2023 r. globalna wartość wydatków na sektor kosmiczny sięgnęła 117 mld USD. Centralnym elementem gospodarki kosmicznej są satelity, których w 2023 r. wysłano aż o 1170 proc. więcej niż 10 lat wcześniej. Wiodącym krajem w tym sektorze pozostają Stany Zjednoczone, z których w latach 2000-2023 pochodziło 66 proc. satelitów wysłanych w kosmos. Polska również przyczynia się do rozwoju gospodarki kosmicznej, wpłacając do Europejskiej Agencji Kosmicznej w 2023 r. 69 mln EUR, co stanowi równowartość 0,014 polskiego PKB. Na początku 2024 r. 507 polskich podmiotów było uprawnionych do wzięcia udziału w przetargach na uczestnictwo w projektach ESA. Takie wnioski płyną z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Gospodarka kosmiczna”, który powstał we współpracy z Polską Agencją Kosmiczną.

4 czerwca 1989 oznaczał dla Polski i pozostałych krajów regionu symboliczny początek przemian gospodarczych i politycznych. Ich skalę dobrze odzwierciedlają mierniki rozwoju gospodarczego. PKB Polski per capita od 1990 r. do 2023 r. wzrosło o 209 proc. W 1990 r. PKB per capita Polski (w PPP) stanowiło 41% średniego PKB państw wchodzących w skład dzisiejszej UE – w 2023 r. było to już 81%. Równolegle Wskaźnik Rozwoju Społecznego (HDI) wzrósł w ostatnich latach o 23,2 proc, a wartość polskiego eksportu powiększyła się prawie 30-krotnie. Takie wnioski płyną z analizy, którą z okazji 35. rocznicy początku transformacji polityczno-gospodarczej w regionie Europy Środkowo-Wschodniej przygotował Polski Instytut Ekonomiczny.

Tempo wzrostu cen mieszkań nie zwalnia. W ujęciu rocznym ceny mieszkań w Polsce na rynku pierwotnym wzrosły w I kwartale o 16 proc., a na rynku wtórnym o 21 proc. Jednocześnie o 20 proc. zwiększyła się liczba ofert na obu rynkach. Nieznacznie podrożał najem – o 4 proc. r/r. wzrosły ceny nowych ofert w 17 największych miastach. Liczba nowych ofert wzrosła o 26 proc. r/r., a rentowność najmu wyniosła 5,2 proc. Po słabym poprzednim roku odbija rynek sprzedaży domów. W całym 2023 r. sprzedano ich 48 tys., co jest najniższa wartością od 2017 r.. W I kwartale 2024 r. podaż nowych ofert domów wzrosła o 32 proc. r/r. Polski Instytut Ekonomiczny przygotował raport „Analiza rynku mieszkaniowego: I kwartał 2024 r.”.

MIK w maju wzrósł o 0,9 pkt. do poziomu 101,2 pkt. Wartość MIK w tegorocznych odczytach wykazuje nieznaczne miesięczne wahania i od początku br. pozostaje powyżej poziomu neutralnego (100,0 pkt.), co oznacza przewagę nastrojów pozytywnych wśród przedsiębiorców. O utrzymaniu wartości MIK powyżej poziomu neutralnego – podobnie jak w kwietniowym odczycie – zadecydowała przewaga ocen pozytywnych przedsiębiorców dla komponentów: zatrudnienie, wynagrodzenia, płynność finansowa.

Agenda 2030 zobowiązuje państwa członkowskie ONZ do osiągnięcia 17 celów zrównoważonego rozwoju do 2030 r. Pod względem realizacji wszystkich wskaźników Polska jest na 9. miejscu spośród 166 państw ujętych w rankingu. Według ONZ, Polsce uda się do 2030 r. osiągnąć 56 proc. szczegółowo zdefiniowanych celów SDG (ang. Sustainable Development Goals – cele zrównoważonego rozwoju). Z badań PIE wynika, że choć 78 proc. dużych firm oraz 64 proc. średnich słyszało o celach zrównoważonego rozwoju, długofalową strategię działań w tym obszarze ma jednak jedynie 43 proc. dużych i tylko 2 proc. średnich firm. Realizację jakichkolwiek celów SDG deklaruje 64 proc. dużych firm oraz tylko 7 proc. średnich. Spośród wszystkich celów zrównoważonego rozwoju Polskie firmy uznają, że mają największy wpływ na dbanie o dobrostan i zdrowie pracowników. Zdecydowanie mniejszą wagę przywiązują firmy do celów związanych z działaniami w obszarze innowacyjności, wzrostu gospodarczego oraz celami środowiskowymi. Takie wnioski płyną z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Realizacja celów zrównoważonego rozwoju w polskim biznesie”.

Od przystąpienia Polski do UE wielkość produkcji energii elektrycznej z OZE wzrosła ponad 11-krotnie, a z węgla kamiennego i brunatnego zmalała 1,5-krotonie. W 2004 r. aż 94 proc. produkowanej energii elektrycznej pochodziło ze spalania węgla, a tylko 3 proc. z OZE. W 2023 r. było to już 27 proc. – z OZE, a 59 proc. – z węgla. Dzięki środkom unijnym zmodernizowano i rozbudowano 1977 km linii najwyższych napięć, co stanowiło 12,3 proc. całkowitej długości sieci tego rodzaju w Polsce i 1391 km sieci ciepłowniczej. Transformacja ta nie byłaby możliwa bez znaczącego wsparcia finansowego środkami unijnymi. Ich rolę w tym procesie analizuje Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Dwie dekady modernizacji Rola Funduszy Europejskich w polskiej infrastrukturze energetycznej”.

Polacy pracują 40,4 godzin tygodniowo, to o 3 godziny dłużej niż średnio w UE i aż o 8 godzin dłużej niż w Holandii, gdzie pracuje się najkrócej w Europie. Jednocześnie mamy o 12 pkt proc. niższy niż średnio w UE udział pracujących w niepełnym wymiarze godzin. W Polsce na niepełny etat pracuje 5 proc. zatrudnionych, podczas gdy średnio w UE – 17 proc. Dużo rzadziej też pracujemy zdalnie – pracę w tej formie świadczy 13 proc. zatrudnionych, przy średniej unijnej wynoszącej 23 proc. Według danych OECD wskaźnik work-life balance tylko w dwóch krajach UE jest niższy niż w Polsce. Polski Instytut Ekonomiczny, na podstawie badań przeprowadzonych wśród przedsiębiorców, przeanalizował skalę stosowania w polskich firmach rozwiązań, które mogą to poprawić, przedstawiając wnioski w raporcie „Work-life balance a elastyczne formy organizacji pracy.”

20 lat temu Polska wraz z dziewięcioma innymi państwami dołączyła do Unii Europejskiej. Z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, że PKB per capita ośmiu państw regionu jest o 27 proc. wyższe, niż gdyby nie doszło do akcesji. W przypadku Polski wartość ta wynosi 40 proc. Państwa Europy Środkowej są beneficjentami środków z europejskich funduszy. W sumie otrzymały 355 mld EUR. Największe korzyści płynęły jednak przede wszystkim z jednolitego rynku: napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych, których skumulowana wartość wzrosła 21-krotnie, oraz włączenia w globalne łańcuchy dostaw. Wartość dodana generowana w usługach ICT w latach 2008-2021 podwoiła się. Region potrzebuje dalszego niwelowania różnic rozwojowych, przede wszystkim w zwiększaniu innowacyjności oraz poprawie jakości życia i edukacji. To główne wnioski z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Wielkie rozszerzenie. 20 lat członkostwa Europy Środkowej w UE”.

Miesięczny Indeksy Koniunktury PIE spadł w kwietniu o 0,8 pkt. do poziomu 100,3 pkt., ale nadal oznacza przewagę nastrojów pozytywnych wśród przedsiębiorców. Obecny MIK jest o 6,0 pkt. wyższy niż ubiegłoroczny odczyt kwietniowy (94,3 pkt.). Wskaźniki dotyczące zatrudnienia, wynagrodzenia i płynności finansowej, tak jak miesiąc temu, osiągnęły poziomy powyżej neutralnego (100 pkt.). Najniżej ocenianym komponentem MIK kolejny już miesiąc są inwestycje. Pozytywne nastroje przeważają w średnich i dużych firmach oraz w przedsiębiorstwach produkcyjnych i usługowych.

Polska gospodarka wychodzi ze spowolnienia. Wzrost PKB w 2024 r. wyniesie 2,6 proc., a w 2025 r. - 4,1 proc. Inflacja w tych latach wyniesie kolejno 3,6 proc. i 4,6 proc. Stopa bezrobocia utrzyma się na jednym z najniższym poziomów w całej Unii Europejskiej. Pod koniec 2024 r. stopa rejestrowana wyniesie 5,3 proc. Również wzrost wynagrodzeń w 2024 r. zachowa dwucyfrowe tempo – będzie to średnio 12,3 proc. Takie wnioski płyną z raportu „Przegląd gospodarczy PIE: wiosna 2024” opublikowanego przez Polski Instytut Ekonomiczny.